Cho thuê khách sạn làm nơi hoạt động lừa đảo, chủ cơ sở có bị xử lý hình sự?

Liên tiếp các ổ nhóm lừa đảo xuyên quốc gia thuê khách sạn làm trụ sở, luật sư chỉ rõ những trường hợp chủ cơ sở lưu trú có thể bị xem xét trách nhiệm pháp lý.

Thời gian qua, lực lượng công an tại nhiều địa phương liên tiếp phát hiện các nhóm người nước ngoài có dấu hiệu thiết lập cơ sở hoạt động lừa đảo công nghệ cao tại Việt Nam.

Tại Lào Cai, công an phát hiện 19 công dân Trung Quốc thuê khách sạn để lưu trú, lắp đặt hệ thống máy tính, điện thoại và thiết bị viễn thông phục vụ hoạt động lừa đảo trực tuyến.

Trước đó, Công an tỉnh Phú Thọ đã ngăn chặn một đường dây có nguồn gốc từ các tổ chức lừa đảo ở Campuchia, chuẩn bị xây dựng trung tâm hoạt động quy mô lớn tại nhiều địa điểm thuộc Hà Nội, Lào Cai và Phú Thọ.

Tại TP.HCM, cơ quan chức năng cũng phát hiện 83 người Trung Quốc thuê trọn một khách sạn, tập kết số lượng lớn thiết bị điện tử trước khi đưa hệ thống vào vận hành.

Các vụ việc đều có điểm chung là các nghi phạm lựa chọn khách sạn, homestay, khu nghỉ dưỡng,... làm nơi tập kết người và phương tiện phục vụ hoạt động phạm tội. Từ thực tế này, nhiều ý kiến đặt câu hỏi: Khi cơ sở lưu trú bị các đối tượng lợi dụng làm "đại bản doanh", chủ khách sạn, nhà nghỉ, homestay có phải chịu trách nhiệm trước pháp luật?



Nhóm người Trung Quốc thuê nhiều phòng tại khách sạn Sông Hồng View, Lào Cai để thực hiện hành vi hoạt động lừa đảo xuyên quốc gia. (Ảnh: Công an tỉnh Lào Cai)

Trả lời PV Báo Điện tử VTC News, luật sư Diệp Năng Bình, Trưởng Chi nhánh Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật tại Hà Nội (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), cho rằng không phải mọi trường hợp cơ sở lưu trú có đối tượng phạm tội hoạt động bên trong đều đương nhiên bị xử lý.

Theo luật sư Diệp Năng Bình, trách nhiệm pháp lý của chủ cơ sở lưu trú phải được xem xét dựa trên việc họ có biết, có tham gia hoặc có hành vi tiếp tay cho hoạt động phạm tội hay không.

"Nếu chủ khách sạn, nhà nghỉ, homestay thực hiện đầy đủ việc kiểm tra giấy tờ, khai báo lưu trú theo quy định, không biết khách thuê đang chuẩn bị hoặc thực hiện hành vi vi phạm pháp luật thì rất khó đặt vấn đề xử lý hình sự. Trong trường hợp này, cơ sở lưu trú có thể là bên bị các đối tượng lợi dụng”, luật sư Bình phân tích.

Tuy nhiên, vị luật sư này cho rằng việc xác định "không biết" hay "không thể biết" cần được đánh giá trên cơ sở các tình tiết cụ thể của từng vụ việc.



Công an tỉnh Phú Thọ triệt phá một đường dây lừa đảo xuyên quốc gia có âm mưu thiết lập một trung tâm lừa đảo quy mô lớn tại Việt Nam. (Ảnh: Công an tỉnh Phú Thọ)

Theo luật sư, trong các vụ án vừa được phát hiện, có nhiều dấu hiệu bất thường mà các cơ sở kinh doanh lưu trú cần đặc biệt lưu ý.

Đó là việc khách thuê nguyên khách sạn hoặc thuê số lượng lớn phòng trong thời gian dài; tập trung đông người nước ngoài; vận chuyển, lắp đặt số lượng lớn máy tính, điện thoại, thiết bị phát sóng internet; tổ chức sinh hoạt khép kín và hạn chế tiếp xúc với bên ngoài.

"Đây không phải những biểu hiện phổ biến của hoạt động du lịch, nghỉ dưỡng thông thường. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như vậy, chủ cơ sở lưu trú cần nâng cao cảnh giác, đồng thời chủ động trao đổi với cơ quan chức năng để được hướng dẫn, kiểm tra, xác minh", luật sư Bình nói.



Công an TP.HCM đột kích khách sạn, triệt phá "đại bản doanh" lừa đảo của 83 người nước ngoài. (Ảnh: Công an TP.HCM)

Theo luật sư Diệp Năng Bình, pháp luật hiện hành quy định cơ sở lưu trú có trách nhiệm quản lý khách lưu trú, thực hiện việc khai báo tạm trú, đặc biệt đối với người nước ngoài.

Nếu chủ cơ sở không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ các nghĩa vụ quản lý theo quy định thì tùy tính chất, mức độ có thể bị xử phạt vi phạm hành chính.

Ngoài ra, luật sư cho rằng cơ quan điều tra có thể xem xét trách nhiệm hình sự nếu có căn cứ chứng minh chủ cơ sở biết rõ mục đích phạm tội của các đối tượng nhưng vẫn tạo điều kiện cho hoạt động đó diễn ra.

"Trường hợp chủ cơ sở biết người thuê đang thực hiện hành vi vi phạm pháp luật nhưng vẫn cho thuê địa điểm, che giấu thông tin, không khai báo hoặc hỗ trợ các điều kiện cần thiết để nhóm đối tượng hoạt động thì khi đó có thể bị xem xét với vai trò đồng phạm", luật sư Bình nhận định.



Cận cảnh "đại bản doanh" của nhóm lừa đảo "chuồn" từ Campuchia sang Việt Nam. (Ảnh: Công an tỉnh Phú Thọ)

Ông cũng cho rằng việc đánh giá trách nhiệm không chỉ dừng lại ở hợp đồng cho thuê địa điểm mà phải làm rõ toàn bộ quá trình trước, trong và sau khi các đối tượng đến lưu trú.

Cơ quan điều tra sẽ xem xét nhiều yếu tố như chủ cơ sở có biết nguồn gốc của nhóm người thuê hay không, có phát hiện những dấu hiệu bất thường hay không, có báo cáo cơ quan chức năng hay cố tình che giấu, tạo điều kiện cho các đối tượng hoạt động hay không.

Từ các vụ việc vừa xảy ra, luật sư Diệp Năng Bình cho rằng đây là lời cảnh báo đối với các cơ sở kinh doanh lưu trú trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao ngày càng có xu hướng lợi dụng những địa điểm biệt lập, ít bị chú ý để làm nơi tập kết nhân sự và thiết bị.

"Không phải cứ cho thuê phòng là phải chịu trách nhiệm khi khách vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, chủ cơ sở lưu trú cũng không thể đứng ngoài trách nhiệm quản lý.

Khi phát hiện những dấu hiệu bất thường vượt quá nhu cầu lưu trú thông thường, cần chủ động phối hợp với cơ quan công an để kiểm tra, xác minh, tránh bị các đối tượng lợi dụng hoặc vô tình trở thành mắt xích trong hoạt động phạm tội", luật sư Bình nhấn mạnh.

Theo vị luật sư này, việc lực lượng công an kịp thời phát hiện các nhóm đối tượng tại Lào Cai, Phú Thọ và TP.HCM ngay từ giai đoạn chuẩn bị là rất quan trọng, bởi nếu các hệ thống này được đưa vào vận hành, hậu quả có thể không chỉ dừng lại ở những vụ lừa đảo đơn lẻ mà còn có nguy cơ hình thành các trung tâm lừa đảo xuyên quốc gia hoạt động ngay trên lãnh thổ Việt Nam.

Viên Minh